Het oprichten en het werken met een vennootschap is een complexe aangelegenheid. U moet nogal wat beslissingen nemen, in samenspraak met uw boekhouder, uw notaris en uw bedrijfsrevisor. Zij zullen u, voor een gedetailleerde studie, een aantal vragen stellen over onderwerpen waarvan de meesten weinig of niets kennen.

*Hou er rekening mee dat de huidige fingerende wetgeving op ieder ogenblik kan veranderen waardoor een gunstige situatie plots een stuk minder aantrekkelijk kan worden.

Via de vennootschap koopt u al uw medisch- en kantoormateriaal aan. De vennootschap verhuurt dit dan aan u als natuurlijke persoon. Voor de vennootschap is dit een belastbaar inkomen, terwijl dit voor u aftrekbare kosten vormen. De beroepswerkzaamheid zelf wordt dus niet uitgeoefend binnen de vennootschapsstructuur. Hier spreken we dan van een middelenvennootschap.

Gaat u de bouw van uw privéwoning met een praktijkruimte via uw vennootschap financieren dan spreekt men van een patrimoniumvennootschap.

Zet u een vennootschapsstructuur op binnen dewelke u uitsluitend uw ‘eigen’ beroepsactiviteit wil uitoefenen, eventueel in samenwerking met collega’s, dan is dit een vorm van een professionele vennootschap.

Men moet steeds voor ogen houden dat een tandartsenvennootschap enkel met een burgerlijk doel kon opgericht worden. Met andere woorden: zij mocht geen commercieel doel hebben. Dit heeft als voornaamste gevolg dat onze vennootschappen inderdaad onderworpen waren aan de bepalingen van de gecoördineerde wetten op de handelsvennootschappen, maar verder niet als “handelaar” werden gekwalificeerd. De bepalingen van het Burgerlijk Wetboek bleven dus van toepassing.

Deze regeling is door de hervorming van het vennootschapsrecht en het wetboek economisch recht sterk veranderd. Zo wordt er geen onderscheid meer gemaakt tussen een burgerlijke en een handelsvennootschap. Er wordt enkel nog gesproken van een onderneming, die dus onderworpen is aan het wetboek economisch recht en de insolventiewetgeving. Een tandartsenvennootschap of een eenmanszaak kunnen dus failliet verklaard worden.

Zichtrekening op naam van het bedrijf openen en het vereiste kapitaal neerleggen

U moet een nieuwe zichtrekening openen op naam van uw vennootschap. Op die rekening stort u het te volstorten kapitaal. Na de oprichting van de vennootschap en de neerlegging van de oprichtingsakte op de Griffie van de Ondernemersrechtbank, krijgt u een attest voor uw bankinstelling. Hierna kan de vennootschap over de gestorte gelden beschikken.

De statuten en het financieel plan opstellen

Deze bevat de statuten van de vennootschap, met al haar kenmerken (naam, maatschappelijke zetel, maatschappelijk doel, kapitaal, …) en haar werkingsmodaliteiten. Normalerwijze moet ook een financieel plan opgesteld worden dat het bedrag van het maatschappelijke kapitaal van de onderneming in oprichting staaft en dat een raming maakt van de benodigde middelen en verwachte inkomsten.

De hervorming van het vennootschapsrecht heeft hierop een belangrijke impact. Het belang van het financieel plan wordt hierdoor versterkt. Het financieel plan zal een minimum aantal zaken moeten bevatten om eventuele oprichtersaansprakelijkheid te voorkomen. De vereiste van een minimumkapitaal verdwijnt dan weer in de BVBA (vanaf heden BV).

Naargelang de op te richten vennootschapsvorm moet de akte opgesteld worden:

  • als een notariële akte,
  • als een onderhandse akte.

Nadien moeten de statuten in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd worden.

Neerleggen van de oprichtingsakte bij de griffie van de ondernemingsrechtbank

U moet de oprichtingsakte neerleggen op de griffie van de ondernemingsrechtbank in het rechtsgebied van de maatschappelijke zetel van uw vennootschap. Deze neerlegging moet uitgevoerd worden binnen de 15 dagen na de dagtekening van de oprichtingsakte.

  • Voor de nv, bvba (vanaf heden bv) en de cvba (vanaf heden cv) wordt deze neerlegging uitgevoerd door de notaris en wordt de akte opgenomen in het rechtspersonenregister.
  • Onderhandse akten moeten door de vennoten worden geregistreerd.

Registratie van de oprichtingsakte

De oprichtingsakte van een vennootschap moet verplicht geregistreerd worden in een registratiekantoor van de FOD Financiën (Administratie van het Kadaster, Registratie en Domeinen) door:

  • De notaris, indien het gaat om een authentieke akte (binnen de 15 dagen).
  • De vennoten, in geval van een onderhandse akte.

Uw inschrijving in de Kruispuntbank van ondernemingen regelen

Uw ondernemingsnummer en uw inschrijving in de KBO worden geregeld door de griffie van de ondernemingsechtbank, waar u uw oprichtingsakte hebt neergelegd. Achteraf moet u nog langs het ondernemingsloket om de gegevens van uw vennootschap in de KBO te laten vervolledigen.

Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds

U moet zich aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds ten laatste op de dag van het begin van de effectieve uitoefening van de zelfstandige activiteit.

Aansluiting bij een ziekenfonds

U moet zich aansluiten bij een ziekenfonds (naar keuze) om in aanmerking te komen voor uitkeringen van de ziekte- en invaliditeitsverzekering. U moet een attest van de sociale verzekeringskas voorleggen dat aantoont dat u in orde bent met de verplichtingen op het vlak van sociale bijdragen.

Verzekeringen

U moet sommige verzekeringen (o.a. brandverzekering, arbeidsongevallenverzekering, burgerlijke beroepsaansprakelijkheid) verplicht afsluiten, terwijl het voor andere enkel streng aanbevolen wordt.

Er bestaat geen exact bedrag vanaf wanneer de oprichting van een vennootschap fiscaal voordelig is. Het fiscale dossier wordt door een hele reeks elementen beïnvloed zoals:

  • Hoeveel personen hebt u ten laste?
  • Bent u gehuwd?
  • Huurt u een privéwoning met een praktijkruimte of bent u eigenaar?
  • Heeft u bouwplannen?
  • Zit een overname van een praktijk eraan te komen of stapt u in de praktijk van één van uw ouders?

Algemeen kan men stellen dat vanaf een belastbaar inkomen van ongeveer € 50.000 het de moeite loont om te laten onderzoeken of de oprichting van een vennootschap een belangrijke besparing kan opleveren.

Eerst vraagt u aan uw belastingconsulent om na te gaan of een grondige studie, gelet op het cijfermateriaal en de gegevens van uw dossier, de moeite loont of niet.

Nadien kan u via een grondige studie nagaan wat de fiscale (en ook de niet-fiscale!) gevolgen zijn, op korte en op lange termijn:

  • Welke administratieve stappen moet ik ondernemen bij de oprichting en gedurende het bestaan van de vennootschap.
  • Welke invloed heeft de oprichting van een vennootschap op sociaalrechtelijk vlak?
  • Wijzigt de oprichting van een vennootschap iets aan mijn huwelijksvermogensrechtelijke toestand?
  • Wat gebeurt er bij een echtscheiding? Heeft mijn echtgeno(o)t(e) recht op een deel van het vermogen van de vennootschap?
  • Wat gebeurt er bij een overlijden?
  • Wat gebeurt bij de stopzetting van mijn zaak en bij uitkering van winsten?

Frauderen is natuurlijk niet toegestaan. Er is echter een duidelijk verschil tussen belastingontduiking (= fraude/simulatie) en belastingvermijding.

Alhoewel de fiscus helemaal niet gelukkig is omdat hij vaststelt dat de belastingopbrengst minder wordt, kan hij u er niet zomaar voor sanctioneren. Het werken via een vennootschap is in de regel geen verboden belastingvermijding en kan niet worden aangevochten op grond van de fiscale anti-misbruikregel. U heeft als belastingplichtige het recht om de minst belaste weg te zoeken indien u voor die keuze ook niet-fiscale redenen kunt aantonen.

De fiscus zal echter streng toezien dat u voldoet aan alle juridische voorwaarden.

Overtreedt u één of meerdere van de spelregels, dan zal de fiscus ‘simulatie’ inroepen en de vennootschapsstructuur naast zich neerleggen en uw totale inkomen in de personenbelasting belasten. Daarvoor kan de fiscus op een aantal manieren reageren:

  • Hij kan proberen om de rechtspersoonlijkheid te doorbreken en daardoor de tandartsvennootschap nietig te verklaren. De fiscus zal trachten aan te tonen dat u in feite slechts de «naam» van de vennootschap heeft «geleend» terwijl u uw praktijk uitoefent alsof het nog steeds de uwe was. Dit kan niet zomaar en het maakt meestal weinig kans voor een rechtbank. Mocht dat uitzonderlijk toch lukken, dan heeft deze nietigheid alleen gevolgen vanaf de dag waarop ze uitgesproken is en verder voor de toekomst. Aan de besparingen die u in het verleden realiseerde, kan er niet meer geraakt worden.
  • Hij kan ook proberen om aan te tonen dat u het bestaan van uw vennootschap miskent. Dit is het geval indien er een duidelijke vermenging is tussen uw privé- en uw vennootschapsvermogen, of als de vennootschap geen regelmatige boekhouding heeft.

Om dit alles te vermijden moet u op een aantal dingen letten, niet alleen in de fase van de oprichting, maar ook tijdens het verdere bestaan van uw vennootschap:

  • Kies een belastingconsulent die ervaring heeft met tandartsvennootschappen.
  • Zorg voor een correcte formulering van het doel van de vennootschap. In de doelomschrijving moet duidelijk staan dat: “… de tandheelkunde uitgeoefend wordt in naam en voor rekening van de vennootschap en dat alle daaruit voortvloeiende honoraria geïnd worden door en voor (in naam en voor rekening van) de vennootschap”.
  • Zorg voor een zeer goede samenwerking tussen uw notaris (indien nodig), uw belastingconsulent en uw bedrijfsrevisor.
  • Gebruik nieuwe geneeskundige getuigschriften-ontvangstbewijzen, die op naam van de vennootschap staan. Uw oude mogen enkel nog in de beginfase gebruikt worden tot u die op naam van de vennootschap ontvangt. Nadien levert u ze het best in bij uw controleur tegen een afgiftebewijs. In de overgangsfase kan u de gebruikte privégetuigschriften afstempelen met een vennootschapsidentificatie.
  • Raadpleeg vooraf uw adviseurs indien er tijdens het bestaan van de vennootschap nieuwe, bijkomende constructies uitgewerkt worden.
  • Doe specifieke privé-uitgaven het best via uw privérekening. Heeft u toch privé-uitgaven gedaan op rekening van de vennootschap dan kan u dit eenvoudig oplossen door een belastbaar voordeel te laten aanrekenen of ze terug te betalen aan uw vennootschap. Doe dit echter niet stelselmatig. Ook de privé-inkomsten laat u beter niet storten op de rekening van de vennootschap. Benader de uitgaven met een gemengd karakter (deels privé en deels beroeps) zeer voorzichtig.
  • Voer een volledige boekhouding (behalve de vennootschap onder firma (V.O.F.) en de gewone commanditaire vennootschap (Comm. V)). De contante ontvangsten moeten dagelijks geboekt worden met een verwijzing naar de uitgeschreven getuigschriften. De fiscus aanvaardt dat u de ontvangsten globaal per boekje noteert in uw ontvangstenboek, indien u ze periodiek en zonder grote tussenpozen stort op de bankrekening van uw vennootschap.
  • Ga zeer vormelijk te werk, ook al lijkt dit soms absurd (zoals een algemene vergadering voor een eenpersoonsvennootschap).
  • Probeer niet altijd het onderste uit de kan te halen en experimenteer niet met nieuwe spitstechnologieën of extreme verfijningstechnieken.

Materiële (tandheelkundige materiaal en benodigdheden) en immateriële (patiëntenbestand) vaste activa kunnen ingebracht worden. Het werd afgeraden om ook onroerende goederen in te brengen in eenpersoonszaken. Dit laatste evolueert gezien de vennootschappen stilaan entiteiten worden van volledige groepspraktijken (tandartsklinieken) die voor onbepaalde tijd op een zelfde plaats blijven bestaan en waarvan de vennoten wisselen door overname, pensioenopname, vrijwillig of onvrijwillig vertrek.

Hou er ten slotte rekening mee dat hetgeen vandaag nog voordelig is, morgen heel wat minder aantrekkelijk kan blijken.

De tandartsen hebben, in tegenstelling tot de geneesheren, apothekers of veeartsen geen orde en dus ook geen tuchtrecht(spraak).

Het VVT, en meer bepaald de “Ethische Commissie” hierbinnen opgericht, ziet toe op de naleving van de “Algemene Plichtenleer” van de tandartsen, zonder daarbij een tuchtrechtelijk orgaan te zijn. De meeste ethische en deontologische bepalingen waaraan een tandarts zich moet houden zijn bij wet vastgelegd.

De “vertrouwensrelatie” tussen de patiënt en de tandarts blijft prioritair. In beginsel geeft dit geen problemen aangezien u, binnen de structuur van de vennootschap, uw beroep verder uitoefent. Het probleem stelt zich pas op het moment dat u de patiënten overdraagt. Het beroepsgeheim, de vrije keuze van tandarts door de patiënt, de therapeutische vrijheid, de waardigheid en de professionele onafhankelijkheid van de tandarts moeten gegarandeerd blijven.

Bij gebrek aan een Orde voor Tandartsen bestaat er geen wettelijk verbod voor de verkoop van de immateriële waarde van de praktijk (patiëntenbestand) Daardoor zal de vergoeding die u ervoor ontvangt wellicht geen enkel probleem stellen, in de mate dat de constructie fiscaal aanvaard wordt.

De eventuele overdracht van patiëntendossiers moet rekening houden met de wetgeving inzake gegevensdeling (GDPR) en het medisch beroepsgeheim.

Patiëntendossiers zijn eigendom van de patiënt. De tandarts heeft de plicht ze veilig te bewaren gedurende de wettelijke bewaartermijn.

Patiëntendossiers overdragen naar andere tandartsen is enkel toegelaten indien die collega een therapeutische relatie heeft met die patiënt.

De materie wordt hoofdzakelijk geregeld door de Gecoördineerde wet betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen 10 mei 2015 BS 18 juni 2015 Vooral de artikels 38 §1 en §2 zijn van belang. Enerzijds verbieden zij de verdeling van de honoraria tussen de beroepsbeoefenaars, tenzij in het kader van een groepspraktijk. Anderzijds verbieden zij de tandartsen om overeenkomsten te sluiten met beroepsbeoefenaars of derden (onder meer producenten van farmaceutische producten) «wanneer deze overeenkomst betrekking heeft op hun beroep en ertoe strekt aan de een of ander rechtstreeks of onrechtstreeks winst of voordeel te verschaffen». De vennootschapsstructuur reikt echter veel verder en is dan ook principieel mogelijk, mits specifieke clausules en voorwaarden opgenomen worden. (cfr. infra).

Als richtlijn kunnen we ook de Codex voor Tandheelkundige Beroepsethiek nemen die verspreid wordt door het Verbond der Vlaamse Tandartsen (en reeds meer dan 35 jaar oud is). Het artikel 8 van deze codex sluit iedere beoefening van de tandheelkunde op commerciële basis uit.

De onafhankelijkheid en de “intuiti personae” relatie mag door de vennootschap niet doorkruist worden.

Toch nemen de belangenconflicten onvermijdelijk toe. Er is het individueel belang, dat van uw patiënten, uw medevennoten en diens patiënten en het belang van de gezamenlijke patiënten. Dit neemt echter niet weg dat een interne specialisatie beter kan gewaarborgd worden ten opzichte van de patiënten en dat gezamenlijke investeringen bijdragen tot een betere service.

De tandarts heeft geen recht op erelonen voor prestaties die zouden geleverd zijn door een collega. Meestal worden alle honoraria en vergoedingen door de vennootschap geïnd in eigen naam en voor eigen rekening. In het huishoudelijk reglement wordt de verdeelsleutel vastgelegd, in verhouding tot de geleverde prestaties.

De vennootschap moet het uitoefenen van de tandheelkunde als doel hebben. Om dit doel te bereiken mag de vennootschap alle handelingen en investeringen verrichten die zij noodzakelijk vindt; men moet evenwel (op fiscaal vlak) de gevolgen hiervan aanvaarden.

In tegenstelling tot de geneesheren kunnen in de tandartsvennootschappen ook niet tandartsen vennoot zijn voor zover de wetgeving, zoals hierboven vermeld, gerespecteerd wordt. Geen enkel orgaan kan dit voor het ogenblik verbieden (geen wettelijke rechtsgrond).

Iedere zorgverlener blijft hoofdelijk verantwoordelijk voor de uitgevoerde tandheelkundige prestaties. Om de vennootschap te beschermen, laat u best in de statuten een bepaling opnemen die iedereen verplicht zijn beroep uit te oefenen volgens de regels van de kunst, met andere woorden, zoals het een gekwalificeerd tandarts beaamt. Bij overtreding maakt dit een overtreding van de statuten uit wat de onbeperkte aansprakelijkheid van de betrokkene automatisch met zich meebrengt. Deze problematiek geldt niet voor de vennootschappen met onvolkomen rechtspersoonlijkheid zoals de V.O.F. en de Coöperatieve vennootschap zonder beperkte aansprakelijkheid (zie verder). Hier blijft u persoonlijk en onbeperkt aansprakelijk ten opzichte van uw patiënten, zowel voor beroepsfouten als voor onrechtmatige daden, begaan in de uitoefening van uw beroep.

Het is in ieder geval sterk aan te raden dat de vennootschap eveneens een BA-verzekering afsluit.

In geval er meerdere tandartsen in de praktijk van de vennootschap werken zal bij een eventueel schadegeval de aanklagende patiënt die door verschillende tandartsen behandeld is ook de vennootschap in gebreke stellen. Zelfs als er geen andere behandelaars waren kan beweerd worden dat de organisatie van de praktijk heeft bijgedragen aan het schadegeval.

  • Een aparte rechtspersoonlijkheid: er is een duidelijke splitsing tussen het privévermogen van de tandarts en het vermogen van de vennootschap.
  • Beperkte aansprakelijkheid: door toetreding tot bepaalde types van vennootschap (NV, BV , Comm. VA) kunnen de oprichters hun aansprakelijkheid beperken tot beloop van het gedeelte van hun vermogen dat zij in de vennootschap hebben ingebracht. Dit voordeel moet evenwel gezien de vele correcties enigszins gerelativeerd worden.
  • Het fiscaal voordeel ligt in de lagere tarieven bij de aparte aangifte (maximumtarief 29.58%), maar meer nog in de mogelijkheid van een optimale financiële organisatie. Hierdoor worden zo weinig mogelijk belastingen betaald. Daarenboven betaalt een vennootschap een lagere jaarlijkse sociale bijdrage.
  • Het verplicht opmaken van statuten creëert een wettelijk kader.
  • De mogelijkheid om eenvoudig een goede continuïteit van de onderneming te verzekeren of aan successieplanning te werken. Bij leven laat het bestaan van aandelen gemakkelijker de overdracht toe. Bij overlijden gaan enkel de aandelen van de vennootschap in de erfenis terwijl de werking en het voortbestaan van de vennootschap niet in het gedrang komen.
  • Personeelsbeleid, administratie, financiën, juridische zaken en bedrijfsvoering vragen om meer aandacht en genereren dus meer kosten. De meest voorkomende vennootschapsvormen zijn verplicht boekhouding te voeren overeenkomstig de wet op de jaarrekening. Ze moeten de jaarrekening (volledig of verkort) neerleggen en ter publicatie aanbieden in het Belgisch Staatsblad. Een eenmanszaak mag een vereenvoudigde boekhouding voeren als de omzet van het laatste jaar in principe ten hoogste 500.000 euro (excl. BTW) bedraagt. Met als voordeel een beperkte kostprijs, maar als nadeel dat het minder duidelijk en overzichtelijk is. Dit brengt risico’s met zich mee ten aanzien van de directe belastingen: een vereenvoudigde boekhouding kan sneller verworpen worden.
  • Voor de oprichting van een vennootschap is meestal een bepaald minimumkapitaal vereist. Voor de BV en de CV is deze minimumkapitaalvereiste geschrapt door het nieuwe wetboek vennootschappen.
  • De inkomsten blijven eigendom van de vennootschap en niet van de privépersoon achter de vennootschap. Dit is een voordeel op het vlak van de schulden, maar een nadeel op het vlak van de inkomsten.

De vennootschap wordt als onderneming beschouwd en belast in de vennootschapsbelasting.

(sinds hervorming wetboek vennootschappen en verenigingen is dit een besloten vennootschap of BV)

De BV is zeer populair als familievennootschap en als vennootschap voor vrije beroepen. Zij kan immers zeer gesloten worden gehouden (beperking overdracht aandelen) en zij één van de vennootschap die geldig kan worden opgericht door 1 (natuurlijk) persoon. De overdraagbaarheid van de aandelen kan statutair versoepeld worden.

Een BVBA heeft beperkte aansprakelijkheid. Er moet ten minste 1 bestuurder zijn. Het is belangrijk dat bij de oprichting voorzien wordt in een voldoende aanvangsvermogen. Dit is verschillend per vennootschap.

Een CV is vooral aangewezen indien het aantal vennoten sterk varieert, waarbij een soepele uittreding en toetreding wenselijk is.

Er zijn twee soorten vennootschappen: met beperkte aansprakelijkheid (CVBA) en met onbeperkte en hoofdelijke aansprakelijkheid (CVOA). Deze vormen verdwijnen door de invoering van het wetboek voor vennootschappen en verenigingen. De CVBA wordt in principe omgezet in een CV, maar enkel als de coöperatieve gedachte aanwezig is. Indien dit niet het geval is moet er geopteerd worden voor een andere vennootschapsvorm. De CVOA kan ook de nieuwe vorm van een CV aannemen, of omgevormd worden in een vennootschap onder firma (VOF).

Het minimumkapitaal bedraagt voor een bestaande CVBA 18.550 euro, waarvan 6.200 euro volgestort. Voor de oprichting van een nieuwe CV is er geen minimumkapitaal vereist, maar moet er wel een sterk financieel plan worden opgesteld waarin voorzien wordt in een voldoende aanvangsvermogen. Voor een CVOA is er geen minimumkapitaal. Voor een CV zijn ten minste 3 vennoten vereist. Er moet ten minste 1 bestuurder zijn.

De NV wordt meestal gebruikt voor grotere kapitaalkrachtige ondernemingen waar de nadruk ligt op het anoniem verzamelen van kapitaal. Meestal zijn de aandeelhouders andere personen dan de bestuurders.

Een NV heeft beperkte aansprakelijkheid. Het minimumkapitaal bedraagt 61.500 euro en moet volledig volgestort zijn. De NV kan worden opgericht door één of meer personen en er zijn verschillende vormen van bestuur mogelijk. Zo kan er één enkele bestuurder zijn, kan er een duaal bestuur worden opgezet met een raad van toezicht en een directieraad of kan er gekozen worden voor een monistisch bestuur, waar gewerkt wordt met en klassiek college van bestuurders.

De naamloze vennootschap (NV) is af te raden daar het geen toegevoegde waarde inhoudt voor een vrij beroep en volstorting van het zeer hoog kapitaal eist.

(deze rechtsvorm verdwijnt en wordt omgevormd naar een NV)

Een commanditaire vennootschap bestaat uit minimum 1 beherende vennoot (onbeperkt aansprakelijk) en 1 stille vennoot (anoniem en beperkte aansprakelijkheid). Tevens uit 1 zaakvoerder die als rechtspersoon een vaste vertegenwoordiger voorstaat. Het is niet meer mogelijk om een Comm.V op te richten.

Er zijn twee soorten commanditaire vennootschappen:

  • de commanditaire vennootschap op aandelen (Comm. VA): met een minimumkapitaal van 61.500 euro en aandelen aan toonder, op naam of gedematerialiseerd,
  • de gewone commanditaire vennootschap (Comm. V): geen minimumkapitaal vereist en aandelen enkel op naam. Vrije verdeling van aandelen en vrije toekenning van stemrechten.

De VOF is de eenvoudigste vennootschapsvorm. Het is een zuivere personenvennootschap. Dit betekent dat de vennootschap ontbonden wordt door het overlijden van een vennoot en dat de vennoten hun aandeel niet kunnen verkopen of schenken zonder akkoord van de medevennoot. Alle beslissingen moeten met eenparigheid genomen worden.

De V.O.F. kan opgericht worden via een onderhandse akte. Er is slechts een minimum aan formele regels en er hoeft geen notaris ingeschakeld te worden. Er is geen minimumkapitaal vereist. De inbreng van de vennoten kan bestaan uit arbeid. De aandelen zijn niet overdraagbaar aan derden zodat het familiaal karakter gewaarborgd blijft.

Alle vennoten zijn wel hoofdelijk en onbeperkt aansprakelijk voor de schulden van de V.O.F.

BV(BA) CV(BA) CVOA
Min aantal vennoten 1 3 3
Minimum kapitaal Geen Vrij
Volstort kapitaal Integraal
Inbreng in natura Rapport van revisor Rapport van revisor Geen reglementering
Financieel plan Ja Ja Niet verplicht
Aandelen Aandelen op naam, met stemrecht Aandelen op naam Aandelen op naam
Aandelen register Ja Ja Ja
Akte Authentiek akte

(notaris)

Authentieke akte

(notaris)

Onderhandse akte
Overdracht van aandelen Wettelijk en statutaire beperkingen De aandelen zijn overdraagbaar aan vennoten of aan derden volgens statutaire bepalingen  De aandelen zijn overdraagbaar aan vennoten of aan derden volgens statutaire bepalingen
Rechtspersoonlijkheid Volkomen Volkomen Volkomen Onvolkomen

 

NV COMM. V VOF
Min aantal vennoten 1 2 2
Minimum kapitaal 61.500 euro Vrij Vrij
Volstort kapitaal Minimum

61.500 euro

Geen minimum Geen minimum
Inbreng in natura Rapport van revisor Geen reglementering Geen reglementering
Financieel plan Ja Niet verplicht Niet verplicht
Aandelen Aandelen op naam, met stemrecht Aandelen op naam Geen aandelen op naam
Aandelen register Ja, als er aandelen op naam zijn Ja Niet vereist
Akte Authentiek akte

(notaris)

Onderhandse akte Onderhandse akte
Overdracht van aandelen Wettelijk en statutaire beperkingen De aandelen zijn overdraagbaar aan vennoten of aan derden volgens statutaire bepalingen  Met eenparige stemming van de vennoten
Rechtspersoonlijkheid Volkomen onvolkomen Onvolkomen

Voor sommige vennootschappen is er geen notaris nodig bij de oprichting (zie hoger). Voor de andere vereist ook een wijziging van de statuten de tussenkomst van een notaris. Voor het wijzigen van de locatie van de maatschappelijke zetel is er geen notariële akte nodig indien dit in de statuten opgenomen is.

Voor een tandartsvennootschap is het niet verplicht om een bedrijfsrevisor als permanente commissaris aan te stellen. Voor sommige vennootschappen is er wel een rapport van de revisor nodig bij de inbreng van natura (zie hoger). De tussenkomst van een bedrijfsrevisor is verplicht bij:

  • Een quasi –inbreng: de verkoop van vermogensbestanddeel, toebehorend aan de oprichter, bestuurder, zaakvoerder, vennoot of aandeelhouder, aan de vennootschap binnen 2 jaar na de oprichting tegen een prijs van ten minste 1/10 van het vaste gedeelte van het maatschappelijk kapitaal,
  • De omzetting in een andere vennootschapsvorm.

Naam

Op deontologisch vlak moet de naam van de vennootschap voldoen aan de algemene principes van de discretie en de waardigheid van ons beroep. U mag dan opteren voor een firmanaam of voor een fantasienaam.

Op vennootschapsrechterlijk vlak moet u er wel voor zorgen dat de naam zich duidelijk onderscheidt van andere vennootschappen.

Duur

Meestal wordt er geopteerd voor een vennootschap met onbepaalde duur.

Vestiging

U moet in de statuten aanduiden waar de maatschappelijke zetel van de vennootschap gevestigd is, van waaruit de vennootschap geleid wordt. U laat bij voorkeur wel opnemen dat deze zetel “door eenvoudige beslissing van de zaakvoerder” verplaatst kan worden.

Inbreng

U moet aan uw vennootschap een bepaald kapitaal toekennen, dat vermeld wordt in uw statuten en afhankelijk is van de gekozen vennootschapsvorm. Voor een BV en een CV is er geen minimum kapitaal, maar moet er steeds voldoende aanvangsvermogen ingebracht worden. Als tandarts heeft u meestal niet echt behoefte aan een vennootschap met een groot eigen kapitaal. Het gaat in feite om de persoonlijke middelen die u ter beschikking stelt van uw vennootschap.

Financieel plan

U moet, indien noodzakelijk, aantonen via een ernstig financieel onderzoek dat het aanvangskapitaal voldoende is om de vennootschap gedurende twee jaar op een normale manier te laten functioneren (zelden). Indien dit financieel plan niet de minimale wettelijk vastgelegde gegevens bevat kan dit aanleiding geven tot oprichtersaansprakelijkheid. Dit is een zware sanctie aangezien dit de beperkte aansprakelijkheid van uw vennootschap doorprikt en uw persoonlijk vermogen aangesproken kan worden om eventuele schade te vergoeden of schulden te betalen.

De oprichting van een tandartsvennootschap impliceert meestal belangrijke wijzigingen in verband met de boekhouding.

  • Dubbele boekhouding:
    • Boekhoudkundige middelgrote ondernemingen zijn onderworpen aan het boekhoudrecht en de wetgeving op de jaarrekening, dus moeten ze een volledige boekhouding volgens de principes van de ‘dubbele boekhouding’ voeren. Dit betekent dat voor elke boeking op een bepaalde rekening er een tegenboeking op een andere rekening staat. Daarvoor worden ook de bankrekeninguittreksels opgenomen in de boekhouding.
    • Dit geldt niet voor kleine ondernemingen, zoals een V.O.F. of een Comm. V.
  • Te houden boeken:
    • In elk geval een ongesplitst dagboek.
    • Een inventarisboek.
  • Jaarrekening
    • Op het einde van elk boekjaar moet er een jaarrekening opgemaakt worden. Deze moet aan de jaarlijkse gewone algemene vergadering ter goedkeuring voorgelegd worden.
    • Deze jaarrekening omvat:
      • De balans (de verhouding tussen de bezittingen en de schulden),
      • De resultatenrekening (de ontvangsten versus de opbrengsten en de bestemming van het resultaat),
      • De toelichtingen (met onder andere de afschrijvingsregels).
    • Deze jaarrekening moet neergelegd worden bij de Nationale Bank van België en dit ten laatste één maand na de algemene vergadering. Voor deze neerlegging zal u ongeveer € 200 moeten betalen.

Jaarlijkse gewone algemene vergadering

De jaarlijkse gewone algemene vergadering wordt gehouden zoals vermeld in de statuten. Tijdens deze vergadering:

  • Worden de jaarrekening en het jaarverslag goedgekeurd.
  • Wordt kwijting verleend aan de zaakvoerder.

Wettelijke reserve

Jaarlijks moet minimaal 1/20 van het winstsaldo bestemd worden ter vorming van de reserve tot dit 1/10 van uw maatschappelijke kapitaal bedraagt. Deze wettelijke reserve wordt door de inwerkingtreding van de nieuwe wet vennootschappen en verenigingen omgezet in een statutair onbeschikbare reserve in de BV en CV. In het nieuwe wetboek wordt de verplichting tot het aanleggen van een wettelijke reserve niet hernomen voor deze vennootschapsvormen. Voor de NV blijft deze verplichting gelden.

Schuldvordering op uw vennootschap

Normaal gezien worden bij de verkoop van de praktijk ook uw beroepsschulden, die u als natuurlijke persoon nog heeft, overgedragen aan de vennootschap.

De overname van deze schulden heeft geen enkele invloed op het belastbare bedrag van de stopzettingsmeerwaarden.

Het eerste boekjaar

U moet in uw statuten ook aanduiden van/tot wanneer het boekjaar van de vennootschap loopt. Gebruikelijk hierbij is dat u het boekjaar laat samenvallen met het kalenderjaar. Stel echter dat u op 1 oktober 2012 uw vennootschap opricht dan zou u uw eerste boekjaar reeds moeten afsluiten op 31 december 2012. U heeft echter de mogelijkheid om dit eerste boekjaar voor het jaar van de oprichting te laten lopen tot 31 december 2013. Hou wel rekening met de fiscale consequenties van deze beslissing.

Nog uitstaande honoraria?

In de meeste gevallen verdient het de voorkeur, vanuit fiscaal oogpunt, om de vorderingen niet over te dragen.

Reeds gedane voorafbetalingen herzien?

Richt u op 1 september een vennootschap op, dan heeft u misschien teveel voorafbetalingen gedaan. U kan een gedeelte onmiddellijk terugvragen.

Dit doet u via de Dienst voorafbetalingen.

AINV
North Galaxy
Toren A – 1
9de verdieping
Koning Albert 1-laan 33 bus 42
1030 Schaarbeek

Vennootschap in oprichting

Heeft u, voor de oprichting van uw vennootschap, een medisch toestel besteld als natuurlijke persoon dan kan u stipuleren dat u dit doet in naam van en voor rekening van uw vennootschap. Dit moet opgenomen worden in de slotbepalingen van de oprichtingsakte. De vennootschap heeft echter nog tijd tot twee maanden na de oprichting om verbintenissen over te nemen.

Als de vennootschap eenmaal opgericht is, kan ze wel nog verbintenissen overnemen die aangegaan werden tot twee jaar voor haar oprichting.

Tegenstrijdig belang

Wanneer u bij een bepaalde verrichting of beslissing als zaakvoerder een persoonlijk belang heeft dat tegenstrijdig is met dat van de vennootschap, dan moet u een vaste procedure volgen.

  • Werkt u met een ‘eenpersoonsvennootschap’, dan mag de zaak doorgaan, maar u moet een bijzonder verslag opstellen dat neergelegd wordt met de eerstvolgende jaarrekening.
  • Voor de ‘meerpersoonsvennootschappen’ (zoals een BV) is de procedure ingewikkelder en vraagt u best de hulp van een professional.

Globale uitkeringspolitiek

Ga vooraf na wat de fiscale gevolgen zijn van:

  • Het verhuren van de praktijkruimte aan uw vennootschap,
  • Het afsluiten van een groepsverzekering,
  • Het krijgen van een vergoeding voor het ingebrachte kapitaal,
  • De uitgekeerde bezoldigingen,
  • Een onkostenvergoeding

Oprichting

Met welke uitgaven moet u rekening houden?

  • Een beperkte studie door uw fiscalist, de zgn. eerste fase: variabel, eventueel zelfs gratis.
  • De uitgebreide studie door uw fiscalist, de zgn. tweede fase: ongeveer € 1.000, meestal dekt dit bedrag ook het verdere ereloon van de fiscalist voor de adviezen bij de oprichting.
  • De notariskosten (indien van toepassing), voor de oprichting van een BV: € 1.000.
  • De bedrijfsrevisor (indien van toepassing), in verband met de verkoop van uw medische praktijk: ongeveer € 1.500.
  • Bijkomende werkzaamheden door uw fiscalist: variabel, eventueel de initiële studiekosten inbegrepen:
    • Opstellen van het financiële plan;
    • Opstellen van de verkoopovereenkomst van uw medische praktijk;
    • Opstellen van de huurovereenkomst voor uw praktijkruimte;
    • Uitwerken van de uitkeringspolitiek.
  • Allerlei:
    • Aanvragen van de nieuwe getuigschriften-ontvangstbewijzen.
    • Registratie van de huurovereenkomst van uw praktijkruimte.
    • Het drukken van nieuwe voorschriften.
    • Het drukken van nieuw briefpapieren.
    • De kosten voor het verwittigen van derden van de oprichting van uw vennootschap (de bank, de verzekeringsmaatschappijen, enz.).

U mag rekenen op globale oprichtingskosten van ongeveer € 3.500.

Werking

Zoals gezegd zorgt een vennootschap voor een complexere boekhouding. Dit zal zijn weerslag hebben op de honoraria van uw accountant. Deze kunnen gerust verdubbelen.

Sociaal statuut

U blijft als tandarts/werkende vennoot onderworpen aan het sociaal statuut van zelfstandige. De sociale bijdragen worden verder berekend op het netto beroepsinkomen van het refertejaar (het derde kalenderjaar voorafgaandelijk aan het jaar waarvoor de bijdragen verschuldigd zijn).

De wijziging van zelfstandige tandarts naar werkende vennoot binnen een vennootschap hoeft u zelfs niet te melden aan uw sociaal verzekeringsfonds (maar toch valt het aan te raden). De oprichting van de vennootschap heeft ook geen invloed op de toekenning van de voordelen voor de verbetering van het sociaal statuut van de (deeltijds) geconventioneerde arts.

Door het oprichten van een vennootschap creëert u, naast uzelf als natuurlijke persoon, een nieuwe belastingplichtige rechtspersoon. Hierdoor kan u uw belastbaar inkomen spreiden over twee belastingplichtigen en verdelen over de laagst belaste schijven in zowel de personen- als de vennootschapsbelasting. Let wel, werken via een vennootschap is niet altijd voordeliger. Een individueel advies is steeds noodzakelijk om te oordelen of de overstap naar een vennootschap fiscaal voordeliger is.

Uw belastingconsulent moet er jaarlijks voor zorgen dat hij het belastbaar inkomen optimaal verdeelt zodat hij voor het totale inkomen de laagst gemiddelde aanslagvoet bekomt.

Een gedeelte van de bruto honoraria zal dus in de vennootschap blijven, terwijl een ander gedeelte overgeheveld wordt naar het privévermogen.

Hou er echter rekening mee dat de vennootschapsbelasting niet de eindbelasting is voor de sommen die iemand wil gebruiken voor privéconsumptie. Daarvoor zal hij ze eerst uit de vennootschap moeten halen. De personenbelasting daarentegen is wel een eindbelasting. Anderzijds spelen ook de gemeentebelasting en de sociale bijdragen voor zelfstandigen een rol.

De in de vennootschap belastbare inkomsten zijn dezelfde als in de personenbelasting:

  • Onroerende inkomsten.
  • Roerende inkomsten.
  • Bedrijfsinkomsten.
  • Diverse inkomsten.

Voor een vennootschap krijgen deze inkomsten allemaal het karakter van een bedrijfsinkomen zodat elke euro aan inkomen geacht wordt een ‘belastbaar’ bedrijfsinkomen te zijn. Het fiscale resultaat van uw vennootschap wordt bepaald door de jaarrekening en in het bijzonder door de bestemming die u geeft aan het winstsaldo, zijnde het verschil tussen de bedrijfsopbrengsten en de bedrijfskosten.

In de inkomstenbelastingen (personenbelasting en vennootschapsbelasting) zijn de uitgaven fiscaal aftrekbaar indien ze voldoen aan vier voorwaarden, namelijk:

  • De uitgave moet een bedrijfskarakter hebben.
  • De uitgave moet worden gedaan met het oog op het verwerven of behouden van belastbare inkomsten.
  • De uitgave moet werkelijk betaald zijn in het belastbaar tijdperk.
  • De uitgave moet met verantwoordingsstukken bewezen worden.

Uitgaven die voldoen aan deze voorwaarden zijn fiscaal aftrekbaar. Echter, de wet bepaalt dat bepaalde uitgaven geheel of gedeeltelijk niet aftrekbaar zijn, zelfs indien die uitgaven voldoen aan de 4 algemene aftrekvoorwaarden.

Alle kosten worden via een factuur voor 100% opgenomen in de boekhouding.

Sommige kosten zijn echter fiscaal gezien slechts beperkt aftrekbaar, ook al zijn ze voor 100% beroepsmatig (zoals de autokosten, restaurantkosten en relatiegeschenken). Kosten en relatiegeschenken gedaan ter gelegenheid van congressen, seminaries en studiedagen zijn dan wel integraal aftrekbaar.

De mogelijke reacties van de fiscus:

  • De aftrek wordt aanvaard.
  • De aftrek wordt aanvaard, maar er ontstaat ook een belastbaar voordeel van alle aard in hoofde van de tandarts/werkende vennoot. Dit kan interessant zijn als de ‘forfaitair’ raming lager uitvalt dan de werkelijke kostprijs.
  • De aftrek wordt verworpen, maar geeft geen aanleiding tot het belasten van een voordeel van alle aard. Het verwerpen van de uitgave heeft tot gevolg dat u er vennootschapsbelasting op verschuldigd bent. Het laat u echter wel toe om te ontsnappen aan de waarschijnlijk hogere personenbelasting en de sociale bijdragen.

Elke volledige of gedeeltelijke bedrijfsuitgave loopt via uw vennootschap, zodat u uw werkelijke bedrijfsuitgaven niet meer bewijst in de aangifte in de personenbelasting. Dit belet echter niet dat u toch nog automatisch een forfaitaire kosten aftrek geniet op de beroepsinkomsten in de personenbelasting!

Voor een vennootschap zijn belastbaar:

  • Het gedeelte van het winstsaldo dat u toevoegt aan de in de vennootschap gereserveerde middelen.
  • De verworpen uitgaven, dit zijn de niet-aftrekbare uitgaven.
  • De vergoeding van de belegde kapitalen.

Het gedeelte dat u gebruikt om de tandarts/werkende vennoot te bezoldigen, is volledig aftrekbaar voor de vennootschap en dus niet belastbaar in de vennootschapsbelasting.

De vennootschapsstructuur kan zorgen voor een goed uitgewerkte inkomensspreiding indien uw jaarlijks inkomen plots sterk varieert. U zal minder belasting betalen op vijf jaarlijkse bezoldigingen van € 40.000 dan op één jaarlijkse bezoldiging van € 160.000 gecombineerd met vier jaar van € 10.000.

Een vennootschap moet net zoals een vrije beroeper tijdig de nodige voorafbetalingen verrichten om een belastingvermeerdering te vermijden. De verhoging bedraagt 6.75% voor aanslagjaar 2020 (9%, 7.5%, 6% en 4.5%).

Indien de vennootschap te weinig vooraf betaalde, kan de algemene vergadering het boekjaar verlengen om zo over enige extra tijd te beschikken om de nodige voorafbetalingen te doen.

Ofwel kan u, na de afsluiting van het boekjaar, een belastingvermeerdering nog ontwijken door uzelf een bijkomende bezoldiging uit te keren.

Bijzonderheden:

  • De volledige belasting moet volledig vooraf betaald worden (niet slechts 90%, zoals in de personenbelasting).
  • Een vennootschap kan ook van het regime van jonge zelfstandigen genieten, waarbij men de eerste drie boekjaren niet verplicht is om vooraf te betalen.
  • Waar men in de personenbelasting door vooraf te betalen niet alleen een belastingvermeerdering kan vermijden, maar zelfs van een bonificatie kan genieten kent men dit systeem niet in de vennootschapsbelasting.

Op de bezoldigingen of andere bedrijfsinkomsten die u uit de vennootschap ontvangt, moet u in principe niet vooraf betalen, aangezien hier reeds bedrijfsvoorheffing is betaald.

In een eenmanszaak kan u een gedeelte van de winsten doorschuiven naar uw meewerkende echtgeno(o)t(e) en de laagst belaste inkomensschijven aanwenden. Sinds 1 juli 2006 moet u hierop sociale bijdragen betalen voor een eigen maxistatuut. Dit geeft meestal aanleiding tot hogere sociale bijdragen zonder dat daar meer sociale voorzieningen mee opgebouwd worden.

Bij het werken onder een vennootschapsvorm wordt de ‘toekenning meewerkende echtgenoot’ vervangen door het huwelijksquotiënt. Dit betekent dat een gedeelte van uw bedrijfsinkomen doorgeschoven wordt naar uw echtgeno(o)t(e) tot zijn/haar totale inkomen een bepaald bedrag (€10.090) bereikt.

Houdt u een gedeelte van de netto belastbare honoraria in de vennootschap dan noemt men dit “reserveren”. Deze sommen ondergaan enkel de vennootschapsbelasting. Er is dus geen gemeentebelasting verschuldigd en ze worden niet in aanmerking genomen voor de berekening van de sociale bijdragen.

Klassiek wordt er verwezen naar de lagere tarieven in de vennootschapsbelasting als hét grote voordeel van werken met een vennootschap. Het tarief van de vennootschapsbelasting bedraagt maximaal 29.58%. Voor kleine vennootschappen bestaat er een verlaagd tarief van 20% op de eerste 100.000 euro belastbaar inkomen (plus een aanvullende crisisbijdrage van 2%).

Dit in tegenstelling tot de personenbelasting die een progressieve belastingschaal kent:

Personenbelasting (inkomsten van 2019, aanslagjaar 2020)

Belastbaar inkomen Tarieven
Van 0 tot 13.250 euro 25%
Van 13.250 tot 23.390 euro 40%
Van 23.390 tot 40.480 euro  45%
Meer dan 40.480 euro 50%

 

In de vennootschapsbelasting werkt men met langzamer stijgende getrapte tarieven. Hiervoor moet u aan een aantal voorwaarden voldoen :

  • De aandelen die in het bezit zijn van de vennootschap mogen niet meer dan de helft uitmaken van de gerevaloriseerde waarde van het gestorte kapitaal, of van het gestorte kapitaal verhoogd met de belaste reserves en de geboekte meerwaarden. De waarde van de aandelen en het bedrag van het gestorte kapitaal, de reserves en de meerwaarden komen in aanmerking op de dag waarop de vennootschap die de aandelen bezit, haar jaarrekening heeft opgesteld.
  • De onderneming moet aan minstens een van zijn bedrijfsleiders een bezoldiging toekennen ten laste van het resultaat van het belastbare tijdperk van minimaal 45 000 euro (aanslagjaar 2020). Als het belastbaar inkomen van de onderneming lager is dan 45 000 euro moet de onderneming minstens aan een van de bedrijfsleiders een bezoldiging toekennen die niet lager is dan het belastbaar inkomen.
  • De aandelen die het maatschappelijk kapitaal vertegenwoordigen mogen niet voor de helft of meer in het bezit zijn van andere vennootschappen.

Indien de vennootschap niet aan deze voorwaarden voldoet, betaalt zij over haar volledige fiscale resultaat een vlak tarief van 29.58%, (inclusief de aanvullende crisisbelasting van 2%). Vanaf inkomstenjaar daalt het tarief voor alle vennootschappen naar 25% en vervalt de aanvullende crisisbijdrage).

Het geld dat u in de vennootschap laat, mag enkel aangewend worden voor beroepsmatige uitgaven. U moet dus ook uw gezinsbudget in het oog houden!

Het is normaal dat u bepaalde betalingen doet voor uw vennootschap en omgekeerd. Deze schulden worden niet altijd onmiddellijk afgerekend.

Typisch voor deze rekening-courant is de automatische compensatie.

Een voorbeeld: u bent € 500 verschuldigd aan uw vennootschap en zij moet u € 225. Dan zal de rekening-courant resulteren in een schuld van € 275 aan uw vennootschap. In de boekhouding wordt dus enkel één gecompenseerd cijfer opgenomen, zijnde:

  • Ofwel een schuld van de vennootschap ten opzichte van de tandarts/werkende vennoot,
  • Ofwel een schuld van de tandarts/werkende vennoot ten opzichte van zijn vennootschap.

Denk niet dat u gratis geld uit de vennootschap kan opnemen! Indien uw rekening-courant een schuld vertoont aan de vennootschap, dan zal u belast worden aan een fictieve rente, die jaarlijks door de fiscus wordt bekendgemaakt. Algemeen wordt aangeraden om de debet stand in de rekening-courant te beperken. U moet immers deze schuld in de toekomst terugbetalen, waarschijnlijk met geld waarop u reeds personenbelasting en sociale bijdragen heeft betaald.

“Reserveren” laat u toe om middelen opzij te zetten in de vennootschap zonder een al te grote afroming door de staat. Deze kan u gebruiken voor bepaalde investeringen.

Heeft u weinig investeringen in het vooruitzicht, dan kan u uw vennootschap gebruiken als een soort van spaarpot.

Het komt er dus op aan om deze spaarpot leeg te maken zonder dat er nog (veel) bijkomende belastingen verschuldigd zijn. De belastingdiensten maken het u echter niet al te eenvoudig:

  • Er is een liquidatiebelasting van 30% verschuldigd op de reserves die in de vennootschap aanwezig zijn op het ogenblik van de vereffening. Bovendien kan een verhoging van dit tarief naar de toekomst zeker niet uitgesloten worden (u bent bij de vereffening trouwens het tarief verschuldigd dat op dat ogenblik geldt en niet het tarief dat van toepassing was op het ogenblik van de reservering). De liquidatiereserve en de speciale VVPRbis regelingen kunnen dit tarief doen dalen tot 15%. Raadpleeg hierover zeker uw boekhouder.
  • Alle opbrengsten van beleggingen (uitgezonderd sommige zgn. DBI meerwaarden) worden belast tegen de tarieven in de vennootschapsbelasting (in plaats van tegen 30% roerende voorheffing of belastingvrij (bij kapitalisatie) in de personenbelasting).
  • De spaarpot kan op verschillende, fiscaal gezien voordelige, manieren uit de vennootschap gehaald worden:
    • Verrichten van bedrijfsmatige investeringen.
    • Verkoop van aandelen. Bij de stopzetting van uw beroepswerkzaamheid kan u uw aandelen verkopen (aan bv. een beginnende collega). De reeds belaste reserves schuiven naar de koper toe. De prijs die u hiervoor krijgt, is in de regel belastingvrij.
    • Privébestanddelen aan de vennootschap verkopen. U hoeft niet te wachten tot de stopzetting om een actief uit uw privévermogen te verkopen aan de vennootschap.
    • Miniliquidatie. De vennootschap koopt een klein gedeelte van de aandelen, die u als natuurlijke persoon bezit, terug van u. Gezien de karige opbrengst en de vele voorwaarden valt deze techniek niet direct aan te bevelen.
    • Kapitaalvermindering. U kan de reserves ook in kapitaal omzetten (=”incorporatie”) en na een aantal jaren een kapitaalvermindering doorvoeren. Let wel op dat de belastingen geen ‘veinzing’ kunnen aantonen! Kapitaalverminderingen worden echter proportioneel verdeeld over het kapitaal en de reserves. Over het deel van de reserves dat uitgekeerd wordt moet roerende voorheffing en eventueel inkomstenbelasting betaald worden.

Roerende inkomsten (dividenden van aandelen, intresten op een termijnrekening, …) voor een vennootschap worden op een andere manier belast dan voor een natuurlijke persoon. U belegt waarschijnlijk een deel van uw private liquide middelen via niet-risicodragende formules (termijnrekening, obligaties, kasbons, …). Op deze interesten wordt er roerende voorheffing ingehouden. In de meeste gevallen en soms tot een bepaalde jaargrens vormt deze voorheffing de eindbelasting.

Voor een vennootschap is dit niet het geval. De interesten op een termijnrekening ondergaan na de roerende voorheffing ook nog de vennootschapsbelasting. De vooraf ingehouden roerende voorheffing mag u wel aftrekken van de vennootschapsbelasting.

Niet-risicodragende beleggingen hebben voor een vennootschap dus een minder voordelig fiscaal regime. De meerwaarden die u voor aandelen krijgt worden bijna niet belast, de dividenden wel. Louter fiscaal bekeken is een belegging in aandelen dus interessanter (mits een minimumparticipatie), maar u moet er de risico’s bijnemen.

De fiscale mogelijkheden om te beleggen in onroerend goed moeten goed afgewogen worden:

  • Worden er voldoende winsten gereserveerd binnen de vennootschap?
  • Hou ook rekening met het effect van de aankoop van een onroerend goed en bijhorende hypothecaire lening op de liquiditeiten.
  • Er worden steeds belastbare inkomsten gecreëerd, ongeacht of het onroerend goed verhuurd wordt voor beroepsdoeleinden of aan privépersonen.
  • De grondwaarde is niet afschrijfbaar.
  • Wat is de bestemming van het onroerend goed?
  • Wat wil u ermee doen in de toekomst? Wil u het na uw carrière zelf betrekken, dan moet u uw vennootschap aanhouden en huur betalen aan uw eigen vennootschap met privécenten waar u reeds personenbelasting en sociale bijdragen op betaald heeft. Wil u het onroerend goed na een aantal jaren verkopen en de meerwaarden realiseren, dan zal u er vennootschapsbelasting op moeten betalen, plus roerende voorheffing op het dividend of liquidatiebelasting bij vereffening.
  • Uw erfgenamen zullen bij een vroegtijdig overlijden niet ontsnappen aan de successierechten.
  • Hou dus rekening met een aantal zaken die minder voordelig zijn op fiscaal vlak. Een belegging in onroerend goed via de professionele vennootschap is meestal niet aangewezen als het om kleinere bedragen gaat.

Een alternatief hiervoor is de techniek van de gesplitste aankoop. U koopt als privépersoon de naakte eigendom en uw vennootschap koopt het vruchtgebruik voor een vooraf vastgelegde periode (meestal tussen de 15 en de 30 jaar). Na verloop verwerft u als privépersoon de volle eigendom van het onroerend goed. In feite is dit de vooruitbetaling van het gebruiksrecht gedurende een bepaalde periode.

Dit is, fiscaal gezien, een interessante techniek indien u een aantal regels respecteert en de waarde van het onroerend goed correct inschat.

Vooreerst moet u een minimumbezoldiging uitkeren (€ 45.000 op jaarbasis of indien de winst kleiner is dan dit bedrag, een bezoldiging die minstens even groot is als het belastbaar inkomen van de vennootschap) opdat uw vennootschap nog het verlaagd tarief zou kunnen genieten.

Daarenboven zijn er, naast de zuiver praktische redenen om uzelf een gedeelte uit te keren als bezoldiging om in uw dagelijkse behoeften te voorzien, ook fiscale redenen. Een uitkering heeft als gevolg dat deze honoraria niet belast worden in de vennootschapsbelasting. Zij vormen immers volledig aftrekbare kosten. Ze worden wel in de personenbelasting belast. Dit veronderstelt ook de betaling van de gemeentebelasting en de (eventuele) sociale bijdragen.

Voordelen?

  • Een gedeelte van de honoraria komt terecht in de vrijgestelde schijf en is belastingvrij. Gehuwden worden aanzien als belastingplichtigen en dus hebben ze allebei recht op de vrijgestelde schijf. Het huwelijksquotiënt houdt in dat er aan de thuiswerkende echtgeno(o)t(e) zonder enig of met een laag bedrijfsinkomen (dus ook geen vervangingsinkomen of een werkloosheidsvergoeding) 30% van het bedrijfsinkomen van de echtgeno(o)t(e) toegekend wordt. Het toekenbare gedeelte kent wel een maximum.
  • Deze schijven worden nog verhoogd op grond van het aantal kinderen ten laste en er is een bijkomende verhoging voor elke andere persoon ten laste. Dit geldt natuurlijk slechts in hoofde van één van de echtgenoten, diegene met het hoogste belastbaar inkomen.
  • U heeft recht op de forfaitaire aftrek van bedrijfsuitgaven. Ook indien er geen enkele beroepsuitgave verricht wordt via deze bezoldigingen.
  • Een aantal aftrekposten (namelijk zgn aftrekken van het belastbaar inkomen en belastingverminderingen):
    • De kapitaalaflossingen voor hypothecaire woningleningen en de premies voor een schuldsaldoverzekering ervoor.
    • De premies voor een individuele levensverzekering.
    • Pensioensparen.
    • Giften.
    • De kosten van een onthaalmoeder, kinderopvang of een huisbediende.
    • De bijkomende interestaftrek voor nieuw- en verbouwers, met diverse aftrekmogelijkheden inzake milieuvriendelijke investeringen en/of beveiliging.
    • Betaalde onderhoudsuitkeringen.
    • PWA-cheques.

Uitkering van de winst onder de vorm van een dividend wordt vaak als alternatief gebruikt voor de uitkering van een bezoldiging wegens de lagere belastingdruk op dividenduitkeringen ten opzichte van de taxatievoeten op de bezoldigingen.

Toch moet u, ook hier, rekening houden met een aantal zaken. De tarieven van de roerende voorheffing kunnen sterk verschillen naarmate het stelsel waaruit de dividenden worden uitgekeerd. U kan dit best op maat laten berekenen vooraleer u beslist om dividenden uit te keren.

Het verrichten van een privé-uitgave via de vennootschap zal aanleiding geven tot een belastbaar voordeel van alle aard.

Ook elk ander voordeel van alle aard dat u via uw vennootschap behaalt uit hoofde of ter gelegenheid van de uitoefening van uw beroepswerkzaamheid als tandarts/werkende vennoot, moet u aangeven in uw aangifte en is belastbaar in de personenbelasting zoals een bezoldiging. Ook dit wordt tegen de marginale aanslagvoet getaxeerd en geeft aanleiding tot het betalen van sociale bijdragen.

Komen onder andere in aanmerking:

  • Kosteloze privéverplaatsingen met de bedrijfswagen.
  • Een woning of andere onroerende goederen ter beschikking stellen.
  • Renteloze lening of een lening tegen een sterk verminderde interestvoet (nota: ontlenen bij uw vennootschap is slechts interessant op (zeer) korte termijn).
  • Een poetsvrouw die zowel het praktijk- als het privégedeelte van de woning onderhoudt.
  • Kosteloze nutsvoorzieningen (elektriciteit, verwarming, water).
  • Kosteloze vaste en mobiele telefonie, pc en internetaansluiting.

Voor deze voordelen rekent men u niet de werkelijke waarde aan in de personenbelasting, maar dikwijls een forfaitair bedrag. U haalt een fiscaal voordeel als dit forfait kleiner is dan de werkelijke kostprijs.

De vennootschap kan elke maand een (kleine) forfaitaire onkostenvergoeding aan de tandarts/werkende vennoot betalen. Dit dient om bepaalde kosten te dekken waarvoor het niet gebruikelijk is om een factuur af te leveren.

Deze terugbetaling is niet belastbaar voor de tandarts/werkende vennoot en het zijn aftrekbare kosten voor de vennootschap. Deze onkostenvergoeding moet wel redelijk en verantwoordbaar zijn.

Verhuren van de praktijkruimte

De verhuring van de praktijkruimte in de woning waarvan u eigenaar bent is een, fiscaal gezien, voordelige uitkeringsmethode, omdat het slechts voor een beperkt gedeelte aanzien wordt als een onroerend inkomen.

De huur die in uw aangifte (gunstig) belast wordt als een onroerend inkomen, is beperkt en gekoppeld aan het kadastraal inkomen van het verhuurde (beroeps)gedeelte van de woning. Het kadastraal inkomen van uw woning kan opgesplitst worden in een privégedeelte en een beroepsgedeelte.

Formaliteiten:

  • U moet een huurovereenkomst opstellen.
  • Deze overeenkomst moet alle gebruikelijke bepalingen van een huurovereenkomst bevatten.
  • U moet de verhuurde praktijkruimte in de woning waarvan u eigenaar bent nauwkeurig omschrijven.
  • U moet bij de ondertekening de vennootschapsrechterlijke regels in verband met het tegenstrijdige persoonlijke belang naleven.
  • U moet de huurovereenkomst registreren.

Indien u een zeer laag kadastraal inkomen heeft, kan een forfaitaire onkostenvergoeding voordeliger zijn.

De vennootschap kan u als vennoot vergoeden voor het ingebrachte kapitaal. Dit is, fiscaal gezien, een beperkt voordelige uitkeringsmethode, omdat het kapitaal in feite twee keer wordt belast: eerst de vennootschapsbelasting en nadien nog eens roerende voorheffing.

Een lening toestaan aan uw vennootschap

Indien uw vennootschap nieuwe middelen nodig heeft, kan het fiscaal gezien voordelig zijn om een lening toe te staan in plaats van het kapitaal te verhogen.

Er is echter een dubbele grens ingebouwd: u moet de marktrentevoet toepassen en het geldt enkel voor het gedeelte van de toegestane lening dat niet hoger is dan het gestorte kapitaal en de reeds belaste reserves bij het begin van het boekjaar. Door de hervorming van de vennootschapswet wordt deze regel niet aangepast, aangezien het vermogen fiscaaltechnisch wel blijft bestaan. Er moet dus gekeken worden naar het fiscale kapitaal om deze grenzen te bepalen.

Bovendien kan u dit niet omzeilen door uw echtgeno(o)t(e) of uw kinderen een lening te laten toestaan aan uw vennootschap.

Bedrijfsleiderverzekering

Deze verzekering wordt door de vennootschap afgesloten op uw hoofd. De vennootschap verzekert zich als het ware voor de schade die ze kan lijden door het wegvallen van haar bedrijfsleider.

U kan elk jaar een gedeelte van de geïnde honoraria opzijzetten via een aftrekbare verzekeringspremie en dus ontsnappen aan de vennootschapsbelasting om uiteindelijk bij de pensionering (of uw nabestaanden bij uw overlijden) een kapitaal uitgekeerd te krijgen (samen met een winstdeelname), met slechts een belasting van 16,5% (+ aanvullende gemeentebelasting).

De bedrijfsleidersverzekering laat u toe om de aftrekbeperkingen in de personenbelasting te omzeilen in verband met de premies voor een individuele levensverzekering.

Wees echter voorzichtig: het betreft hier een domein met heel wat rechtspraak. Zo zijn de premies maar tot een bepaald plafond aftrekbaar (de zgn.80%-regel).

Groepsverzekering

U mag in plaats van een bedrijfsleiderverzekering ook een groepsverzekering afsluiten. Een groepsverzekering is niet alleen goedkoper dan een bedrijfsleiderverzekering, het gedeelte van de uitkering dat betrekking heeft op de winstdeelneming, is niet belastbaar. U kan een groepsverzekering ook gebruiken als waarborg voor een lening en op het niveau van de successierechten geniet de groepsverzekering van een voordeliger statuut.

Voor de inbreng in natura van bv. medische toestellen, een auto of patiënten ontvangt u aandelen. U kan uw praktijk, als die georganiseerd is als eenmanszaak, ook verkopen aan de vennootschap. In ruil hiervoor krijgt u geld. Een inbreng in natura (inbrengen of verkopen) vereist de tussenkomst van een bedrijfsrevisor. Een combinatie van de twee technieken is toegelaten. Wat de directe belastingen betreft, is deze overdracht (inbrengen of verkopen)- aan hetzelfde fiscale regime onderworpen. Dit kan wel aanleiding geven tot belastbare meerwaarden (de zgn. stopzettingsmeerwaarden): het verschil tussen de inbrengwaarde of de verkoopprijs en de residuwaarde.

Uw medische praktijk verkopen (of delen ervan) laat u in principe toe om op korte termijn middelen uit de vennootschap te halen. U moet wel een onderscheid maken tussen enerzijds het materiaal en anderzijds het patiëntenbestand.

De verkoop van uw materiaal

De verkoop van uw materiaal laat u toe om opnieuw in de vennootschap af te schrijven. U kunt zelfs een medisch toestel verkopen aan uw vennootschap voor een hogere waarde dan het fiscaal gezien nog waard is. Indien de opwaardering nog redelijk is, zal de fiscus hier niets op aanmerken. U bent op deze stopzettingsmeerwaarden echter wel belastingen verschuldigd als natuurlijke persoon, maar u geniet evenwel van een uiterst voordelig regime. Deze meerwaarden is immers afzonderlijk belastbaar tegen een vast tarief van amper 10% (+ gemeentebelasting). Let erop dat dit voordelige tarief enkel geldt indien het gaat om een overdracht of stopzetting na de leeftijd van 60 jaar of om een gedwongen overdracht. In andere gevallen zal u een stopzettingsmeerwaarde van 16.5% betalen.

De verkoop van uw patiëntenbestand

Ten opzichte van de vaste activa zijn er een aantal grote verschillen als u uw patiëntenbestand verkoopt.

Normaal gezien heeft u dit zelf opgebouwd. U heeft het niet gekocht van iemand anders en u heeft het derhalve nooit afgeschreven. Fiscaal gezien heeft het dus geen waarde. De volledige verkoopprijs wordt belast als stopzettingsmeerwaarden. Deze is echter het dubbele (33% + gemeentebelasting) van de vaste activa indien het niet gaat om een gedwongen stopzetting of een stopzetting na de leeftijd van 60 jaar! Dit tarief geldt bovendien slechts voor het gedeelte van de verkoopprijs dat niet hoger is dan vier keer de gemiddelde nettowinst van de laatste vier jaar.

De fiscus pakt te hoge waarderingen aan door de afschrijvingen op de overdreven gedeelten binnen de vennootschap uit de kosten te weren, wat heel duur uitvalt. Het komt er dus op neer om de waarde correct in te schatten: een waarde waarvoor hij aan een collega-tandarts verkoopbaar zou zijn. Algemeen wordt ongeveer één keer het laatste bruto jaarereloon als verkoopprijs aanvaard.

Het wordt aangeraden om dit lineair afschrijven over tien jaar. De afschrijvingstermijn begint onmiddellijk en onveranderlijk te lopen mits u de goodwill in één bedrag vastlegt op het ogenblik van de verkoop.

U kan wel van het tarief van 10% voor de meerwaarden op goodwill genieten als u op de datum van de stopzetting 60 jaar of ouder bent of indien het om een gedwongen stopzetting gaat (bv. wegens ziekte).

De verkoop tegen een lijfrente is geen goed alternatief voor de 33%.

Een inbreng met een vrijstelling van stopzettingsmeerwaarden is voor de meeste tandartsen niet haalbaar.

De verkoop van patiëntenbestand, aan het tarief van 33%, is voordelig voor tandartsen met een zeer hoog inkomen.

  • Betalingsmodaliteiten en successierechten
    • U verkoopt uw cliënteel voor een precies vastgestelde prijs, onmiddellijk te betalen. Indien u kort na de oprichting van de vennootschap overlijdt, moeten uw erfgenamen er successierechten op betalen.
    • U verkoopt uw cliënteel voor een precies vastgestelde prijs, te betalen over bv. tien jaar. Indien u kort na de oprichting van de vennootschap overlijdt, moeten uw erfgenamen er successierechten op betalen.
    • U verkoopt uw cliënteel tegen een jaarlijkse vergoeding, zoals bv. elk jaar 10% van de brutohonoraria gerealiseerd via het verkochte cliënteel (dit heeft als grote voordeel dat de betaling van de belasting op de stopzettingsmeerwaarden gespreid wordt en dat de vennootschap geen financieringsprobleem heeft). Indien u kort na de oprichting van de vennootschap overlijdt, moeten uw erfgenamen in eerste instantie GEEN successierechten betalen. Wanneer de jaarlijkse vergoedingen uitbetaald worden door de vennootschap komen ze terecht in de nalatenschap en moet er jaarlijks een aangifte van de successierechten ingediend worden zolang deze uitkeringen plaatsvinden.

Er zijn sociale bijdragen verschuldigd op de stopzettingsmeerwaarden (zowel wat de verkoop van medisch of kantoormateriaal als wat de verkoop van het cliënteel betreft).

U hoeft wel geen voorafbetalingen te verrichten voor de belastbare stopzettingsmeerwaarden.

Cave: Bij gebrek aan een Orde voor Tandartsen bestaat er geen wettelijk verbod voor de verkoop van de immateriële waarde van de praktijk (patiëntenbestand) Daardoor zal de vergoeding die u ervoor ontvangt wellicht geen enkel probleem stellen, in de mate dat de constructie fiscaal aanvaard wordt.

De eventuele overdracht van patiëntendossiers moet rekening houden met de wetgeving inzake gegevensdeling (GDPR) en het medisch beroepsgeheim.

Patiëntendossiers zijn eigendom van de patiënt. De tandarts heeft de plicht ze veilig te bewaren gedurende de wettelijke bewaartermijn.

Patiëntendossiers overdragen naar andere tandartsen is enkel toegelaten indien die collega een therapeutische relatie heeft met die patiënt.

U kan jaarlijks een bedrag, gelijk aan een percentage van de gecorrigeerde eigen vermogensaangroei over de voorbije vijf jaar, aftrekken van de belastbare winst via het aangifteformulier in de vennootschapsbelasting.

Door over te gaan in een vennootschap, moet u zich voortaan wenden tot de Controle Vennootschappen waar u geografisch gezien onder valt. Daar wordt u gecontroleerd op geografische ligging en niet op specialisatie. Zo komt u terecht in één groep, samen met de bedrijven in uw buurt, die dikwijls tientallen werknemers te werk stellen.

Ontbinding en vereffening van de vennootschap

U kan op het ogenblik van de stopzetting van uw beroepswerkzaamheid opteren voor de ontbinding en de vereffening van uw vennootschap. Dit zal voornamelijk het geval zijn als u geen opvolger hebt (geen jonge collega, geen zoon/dochter als opvolger) én als u binnen de vennootschap geen niet-liquide reserves opgebouwd heeft in het verleden.

Uw vennootschap vereffenen terwijl er nog onroerende goederen in aanwezig zijn, is niet mogelijk. In dit geval moet u eerst de onroerende goederen verkopen en de verkoopopbrengsten in de vennootschap laten belasten.

Procedureschets (voor BV):

  • De zaakvoerder(s) besluiten tot vereffening en lichten deze beslissing toe in een ‘bijzonder verslag’, waarin de reden tot vereffening vermeld wordt.
  • De algemene vergadering van de aandeelhouders wordt bijeengeroepen en op de hoogte gebracht.
  • De algemene vergadering stemt in met de vereffening. Er wordt een revisor aangesteld die een staat van activa en passiva moet opstellen, waarbij hij een volledig beeld moet geven van de eigendommen en de schulden van de vennootschap.
  • Er wordt een ‘bijzondere algemene vergadering’ gehouden ten overstaan van een notaris. Die beslist om de vereffening op te starten en hij stelt een vereffenaar voor. De vergadering kan rechtsgeldig beslissen indien minstens een bepaald deel van de aandeelhouders aanwezig is en instemt met de besluiten.
  • De aanstelling van de vereffenaar wordt neergelegd op de griffie van de Rechtbank van Koophandel. Deze zal de aanstelling moeten goedkeuren
  • De beslissing tot vereffening en de goedkeuring van de vereffenaar wordt neergelegd en gepubliceerd.

De vereffenaar gaat over tot het ontvangen van alle openstaande vorderingen en tot het vereffenen van alle openstaande schulden. Hij maakt een verslag op na zes en na twaalf maanden. Vanaf het tweede jaar van de vereffening hoeft dit slechts jaarlijks. Ondertussen worden uiteraard alle gewone wettelijke formaliteiten vervuld.

  • Bij het einde maakt de vereffenaar een afsluitend verslag op en een verdelingsvoorstel naar de aandeelhouders, dat voorgelegd wordt aan de Rechtbank van Koophandel.
  • Minstens één maand later wordt er een laatste ‘buitengewone algemene vergadering’ bijeengeroepen die de vereffening sluit. Die hoeft niet ten overstaan van een notaris.

Zoals u ziet is dit een complexe procedure, die nauwgezet moet gevolgd worden. Vandaar dat aangeraden wordt om, enerzijds reeds vooraf de schulden te vereffenen en de vorderingen te innen en anderzijds de nog aanwezige materiële activa (de unit, een auto, de computer(s), een microscoop,…) reeds te verkopen.

De waarde van de praktijk zelf wordt bepaald afgaande op de laatste ontvangen erelonen. Algemeen wordt 70% van de erelonen van het laatste jaar aanvaard. Deze som is belastbaar voor de verkopende tandarts, terwijl de aankopende tandarts kan afschrijven.

De taxatie op de nog aanwezige reserves bedraagt tot op heden 30% en werd vroeger geïnd onder de vorm van een “bevrijdende” roerende voorheffing. Alle roerende inkomsten die zijn verkregen tot eind 2011 moesten niet verplicht worden aangegeven in de jaarlijkse belastingaangifte op voorwaarde dat ze bij de uitbetaling belast zijn geweest via de inhouding van een roerende voorheffing. Vanaf 2012 is er een fiscale ‘revolutie’. De roerende inkomsten die zijn verkregen vanaf 1 januari 2012 zullen in de regel moeten worden aangegeven in de belastingaangifte zelfs indien ze reeds een roerende voorheffing hebben ondergaan.

In de toekomst zal de roerende voorheffing bij liquidatie van een vennootschap verhogen van 10% naar 25%. Om te vermijden dat vennootschappen massaal in vereffening gaan, voorziet de wetgever een ‘interne liquidatie’ als fiscaal gunstige overgangsmaatregel.

Wachttijd voor de kapitaalvermindering 

Bovendien mag het nieuwe kapitaal na incorporatie niet onmiddellijk uit de vennootschap gehaald worden. De ‘wachtperiode’ die vennootschappen in acht moeten nemen, bedraagt vier jaar voor “KMO”-vennootschappen en acht jaar voor grote vennootschappen.

Indien de vennootschap deze termijn niet respecteert betaalt zij volgende extra roerende voorheffing:

  • 15% tijdens de eerste twee jaar (vier jaar voor grote vennootschappen), waardoor men in totaal toch ook 25% betaald heeft (10% + 15%)
  • 10% tijdens het derde jaar (vijfde en zesde jaar voor grote vennootschappen)
  • 5% tijdens het vierde jaar (zevende en achtste jaar voor grote vennootschappen)

Impact van de dividendpolitiek

Om misbruik te vermijden werd ook voorzien in een bijzondere aanslag van 15% indien vennootschappen hun dividendbeleid zouden aanpassen in het jaar van incorporatie. Meer concreet bestaat de voorwaarde erin dat de vennootschap een even groot percentage van de winst moet uitkeren als het gemiddeld deed in de vijf voorbije jaren. Doet ze dat niet, dan wordt er op het verschil een bijkomende aanslag van 15% geheven in de vennootschapsbelasting, waardoor er in totaal ook 25% betaald zal worden.

De terugbetaling van het maatschappelijke kapitaal gebeurt belastingvrij. Het betreft hier immers de terugbetaling van de ter beschikking gestelde middelen ten tijde van de oprichting en/of eventueel latere kapitaalverhogingen.

Liquidatiereserve

Een kleine vennootschap kan er sinds 2014 voor kiezen om de winsten van het boekjaar uit te keren en om te zetten in een liquidatiereserve. Op deze uitkering wordt een anticipatieve heffing ingehouden van 10%. Indien de vennootschap deze liquidatiereserve uitkeert binnen de vijf jaar zal een extra heffing van 17% gelden. Indien de vennootschap vijf jaar wacht met uitkeren zal deze extra heffing slecht 5% bedragen. Op deze manier kan een vennootschap de roerende voorheffing van 30% als liquidatiebonus omzeilen.

Verkoop van aandelen

Een andere mogelijkheid is om de aandelen van de vennootschap te verkopen aan een collega of aan één van uw kinderen.

Bij het overlaten van de aandelen van uw vennootschap hoeft u geen personenbelasting te betalen. Daartegenover staat dat de aankopers deze som niet fiscaal kunnen recupereren. Hierdoor zal u niet dezelfde prijs krijgen voor de overname van uw aandelen als voor de verkoop van dezelfde praktijk als eenmanszaak (ongeveer 65% van die som). Uiteraard zal ook de financiële gezondheidstoestand van de vennootschap een rol spelen bij de prijsbepaling. Daarboven moet u ook nog rekening houden met de mogelijke overlating van het patiëntenbestand.

Omvormen

Heeft u reserves belegd in onroerende goederen, dan kunt u van uw professionele vennootschap een patrimoniumvennootschap maken. Op deze manier kan u de onroerende goederen op een efficiënte manier beheren. U kan de aandelen schenken aan uw nakomelingen, al zal u wel moeten opletten dat de fiscus er geen verdoken manier inziet om registratierechten te vermijden.

Ook deze procedure moet goed voorbereid en overdacht gebeuren:

  • De zaakvoerder zet in een verslag uitgebreid uiteen welke motieven er aanleiding geven tot de omzetting naar een andere vennootschap(svorm).
  • Er wordt een revisor aangesteld die een staat van activa en passiva moet opstellen en een verslag opmaken dat een correct en getrouw beeld van de onderneming weergeeft. Deze staat mag ter omvorming maximaal drie maanden oud zijn.

Er wordt een algemene vergadering gehouden ten overstaan van de notaris waarin de omvorming bekrachtigd wordt. Tegelijkertijd worden de statuten aangepast aan de specifieke noden van uw patrimoniumvennootschap.

Als eenmanszaak

Blijft u, na uw pensioen, verder werken dan moet u bepaalde inkomensgrenzen respecteren. Het belastbaar inkomen wordt immers bij uw pensioen (en bij uw eventuele andere inkomsten) geteld en wordt belast in een marginale schijf, vermeerderd met de gemeentebelastingen.

Op het belastbaar inkomen moeten er natuurlijk ook sociale bijdragen betaald worden. Deze worden nog steeds berekend op het inkomen van drie jaar terug zodat u niet opnieuw in een stelsel van voorlopige bijdragen start. Ze hebben wel een lager plafond.

We bekijken uw inkomsten (en die van uw huwelijkspartner) op jaarbasis. De grensbedragen passen we elk jaar aan op 1 januari.

Het bedrag dat u mag bijverdienen hangt af van:

  • uw leeftijd
  • het aantal jaren dat u voor uw pensioen werkte
  • het stelsel waarin u een pensioen ontvangt (werknemer, ambtenaar of zelfstandige);
  • de reden van uw pensionering (enkel in het ambtenarenstelsel); • de aard van uw pensioen (rust- of overlevingspensioen);
  • de (eventuele) kinderlast
  • het kalenderjaar waarin u bijverdiende;
  • de aard van de beroepsactiviteit
  • de ingangsdatum van uw pensioen.

Hoeveel mag ik bijverdienen in 2021 (grenzen toegelaten inkomsten)?

 

U voldoet aan de volgende voorwaarden

U hebt recht op kinderbijslag

Jaargrens per type van activiteit (EUR)

Zelfstandig of gemengd (werknemer en zelfstandig)

  • U bent 65 jaar of ouder met een rustpensioen (eventueel samen met een overlevingspensioen)
    of
  • U hebt 45 jaren gewerkt bij aanvang van uw pensioen
    of
  • U hebt een overgangsuitkering

/

Onbegrensd

  • U bent jonger dan 65 of u hebt minder dan 45 jaren gewerkt bij aanvang van uw pensioen
    of
  • Uw huwelijkspartner (is jonger dan 65 jaar en) heeft een gezinspensioen

Neen

6.797,00 EUR

Ja

10.195,00  EUR

  • U bent jonger dan 65 jaar met alleen een overlevingspensioen
    of
  • U bent ambtshalve gepensioneerd vóór 65 jaar

Neen

15.826,00 EUR

Ja

19.782,00 EUR

U bent ouder dan 65 en:

  • U hebt een huwelijkspartner die een gezinspensioen ontvangt
    of
  • U ontvangt alleen een overlevingspensioen

Neen

19.632,00 EUR (*)

Ja

23.880,00 EUR (*)

 

* De gewone wettelijke pensioenleeftijd is 65 jaar. In sommige speciale stelsels ligt of lag die leeftijd lager. Wie al vóór zijn 65e in dat regime de wettelijke pensioenleeftijd bereikt, of wie in het ambtenarenstelsel verplicht gepensioneerd werd (ambtshalve), moet de limieten met een asterisk (*) respecteren.

Extra uitleg bij de tabel:

  • Gewoonlijk gelden de grensbedragen voor een heel jaar. Als u door omstandigheden verschillende grensbedragen in één jaar moet respecteren, dan hanteren we gewoonlijk het hoogste grensbedrag.
  • Als u tijdens uw pensioen bijverdient als werknemer of als ambtenaar, dan houden we rekening met uw bruto-inkomen. Verdient u bij als zelfstandige, dan kijken we naar uw nettobedrijfsinkomen.
  • Verdient u bij als werknemer én als zelfstandige? Dan houden we rekening met 80% als werknemer en 100% als zelfstandige.
  • De inkomsten uit het schrijven van wetenschappelijke literatuur of het creëren en/of interpreteren van artistieke werken zijn niet begrensd als u ze vooraf aangeeft.
  • Kinderbijslag: u ontvangt kinderbijslag voor een kind ten laste (kinderlast). Sléchts één huwelijkspartner mag de verhoogde grenzen met kinderlast toepassen.

Vennootschap

U structureert uw vennootschap best op een manier zodat uw mandaat onbezoldigd blijft.

U behoudt uw volledig pensioen indien u:

  • De winst reserveert in de vennootschap. De winsten binnen de vennootschap worden getaxeerd tegen het vlak tarief van 29.58% (of 25% vanaf 2020) (u verliest het verlaagd tarief omdat u niet meer voldoet aan de voorwaarden).
  • Dividenden uitkeert. Dan wordt de winst eerst belast in de vennootschapsbelasting (ook tegen het vlak tarief van 29.58%) en is nadien nog onderworpen aan de roerende voorheffing.

Met betrekking tot de te betalen belastingen verandert er dus niet veel.

Indien uw inkomen beperkt kan blijven, dan zal u meestal voor de Sociale bijdragen enkel de minimumbijdrage moeten betalen.

Algemeen kan men stellen dat, voor een voortgezette activiteit met een redelijk inkomstenniveau, men beduidend meer overhoudt bij het werken onder een vennootschap dan bij het verder werken als een eenmanszaak.

Indien u de enige vennoot en de enige zaakvoerder bent, dan komen de aandelen terecht in uw nalatenschap. Het erfrecht en het huwelijkscontract bepalen wie de erfgenamen worden.

Zij zullen successierechten moeten betalen op de waarde van de aandelen.

Heeft u winsten gereserveerd in de vennootschap, dan moet er, na de vennootschapsbelasting, nog successierechten en liquidatiebelasting betaald worden.

In een meerhoofdige vennootschap bekomen uw erfgenamen uw aandeel in de vennootschap.

Best worden er in de statuten een aantal specifieke zaken voorzien:

  • Een voorkooprecht ten voordele van de andere vennoten,
  • Een aankoopverplichting ten aanzien van de overlevende vennoten tegen een vastgestelde prijs of berekeningsmethode.